Olmasaydı Sonu Böyle

16 Kasım 2000,

Bir akşam vakti,

Görev yaptığımız Mardin Kızıltepe Yüceli köyünde Zonguldaklı bir öğretmen arkadaşımla birlikte kaldığımız okul odasında her akşam yaptığımız gibi ders planlarımızı yapmak üzere plan defterlerimizi hazırlayıp masamıza oturmuştuk.

O saatlerde radyoyu da açar, akşam haberlerini dinlerdik bir yandan. Radyo haber spikeri “Şarkıcı Ahmet Kaya Paris’te geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti” cümlesini kurmuştu bir anda. Susmuş, şaşırmıştık. İnanamamıştık doğrusu.

Daha biz duyduğumuz cümlenin şokunu atlatamadan üzerimizden farklı haberlere geçmişti bile spiker.

Ahmet Kaya öldü demişti radyo spikeri. Ne kolay söylemişti.

Bir ömür bir cümleye sığmıştı.

…

Düşünsel arka planı ne olursa olsun her gencin dinlediği ender sanatçılardan biriydi. O kırılgan sesiyle kendisini dinleyen herkesin gönlünde bir yeri oldu mutlaka. Herkesin mazisinde ondan bir sayfa vardır.

O müziğin evrenselliğinin, müziğin birleştiriciliğinin, söylenen güfte ne olursa olsun müziğin tek dilinin örneğiydi.

Onu bu denli farklı gönüllere girmesini sağlayan şey sesi ve özgün müzik anlayışı kadar kuşkusuz duruşu ve mağdurun/haklının yanında yer alışıydı.

Kitlelerin derin bir sessizliğe gömüldüğü yıllarda inanca saygıdan, düşünceye özgürlükten bahseden o oldu. Kimileri ikna odalarında insanları kişiliksizleştirmek, kimliksizleştirmek, değersizleştirmek için çalışırken ve o zulmün muhatabı birçok kişi suskunluğa bürünmüşken o kıyafet zulmünden bahsediyor isteyen pantolonla isteyen başörtüsüyle üniversiteye girsin diyordu.

90’lı yılların ikinci yarısında şubat soğuklarında aydınların, sanatçıların sustuğu, konuşanların sesinin çıkamadığı dönemde başörtüsüne zulmeden kim varsa ben onların karşısındayım derken alacağı tepkilerin hesabını yapmıyordu. Koşullar değişse de duruşunun ve doğruların değişmemesi gerektiğini her konserinin öncesinde dile getiriyordu.

Elinde değil susamıyordu.

29 Ekim 1998 yılında şiir okuduğu için cezaevine mahkum edilen dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın cezaevine uğurlandığı ve kendisini uğurlamak için bir milyon insanın toplandığı Kazlıçeşme 75. Yıl Cumhuriyet Konserinde sahne alan Kaya, artık şarkı söyleyenlerin/şiir okuyanların tutuklanmayacağı günlerin özleminden bahsediyor böyle bir dünyaya özlemini yüksek sesle dillendiriyor ve şafak türküsünü seslendiriyordu. Güneşli güzel günlere inanan mutlu bir yusufçuk hayalini bu türkü aracılığıyla o gün bir milyon insanla tek bir ağızdan tarihe not düşüyordu.

O gün cezaevine uğurlanan Erdoğan, yıllar sonra bu ana atıf yapıyor ve şiir okuyanların cezaevine girmediği bir Türkiye’nin özleminden o da bahsediyordu.

Gelin görün ki şarkı söyleyenlerin/şiir okuyanların tutuklanmayacağı bir dünya özlemini haykıran Ahmet Kaya, birkaç ay sonra bir ödül töreninde düşünceleri nedeniyle toplumsal bir linçle karşı karşıya kalıyordu.

Vicdanları kanatan o utanç gecesi bir sürgün sabahına açılıyordu ne yazık ki.

Köpeklerinden, kuşundan, yavrusundan cayarak gidiyordu.

…

Yüreği yanarak, göğsü daralarak, peşi sıra bir memleket sevenini bırakarak, hep özlemini duyacağı ve ardında Edirne’den Ardahan’a çok sevdiği bir memleket bırakarak gecenin sabahla buluşmaya başladığı bir şafak anında yağan yağmurların altında yürüyüp gittiğinde de müziğe sardı duygularını.

Biz onun neden gittiğini nereden bilecektik?

Kırılan yüreğini, anlatamadığı derdini, sürgünlere adım atan bedenini unutup ben yandım siz yanmayın diye haykırıyordu.

Memleketinden uzak olduğu zamanlarda memleketini sorgulamak ve kötülemek bir yana dursun her fırsatta duyduğu özlemi dile getiriyordu. Ben ölürsem tek bir şey istiyorum benim için memleketini sevmiyor demesinler diyordu.

Türkiye’yi özlediniz mi sorusuna karşılık duygularına hakim olamadığı bir yüz ifadesiyle böyle bir soru mu olur tabi ki çok özledim derken samimiyeti sözlerinden gözlerinden okunuyordu.

…

Doğduğu gibi bir sonbahar zamanında, evinden yurdundan uzakta, son şarkılarından Hoşçakalın Gözüm’ün sözleri dudaklarında sustu.

Üşümelerinin, yorgunluklarının, hüzünlerinin, gözyaşlarının sebebi vatansızlık sonunda ölümüne sebep oluyordu.

Bir Anadolu şehrinde Malatya’da başlayan hikayesi, 43 yaşında Anadolu’dan uzakta bir gurbetlik yurdunda bitiyordu. Mutluluklara, paylaşılmaya hazır hayatlara dair beklentisi gerçekleşmiyor vuslat ahirete kalıyordu.

Çiçekler içinde, eller üstünde geçip gidiyor, hesabını mahşere bırakıyordu.

…

Velhasıl, Ahmet Kaya’nın hiç yoktan sustu/susturuldu şarkısı.

Keşke olmasaydı sonu böyle.