Mersin Yenişehir İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü AR-GE biriminde görev yapan öğretmenler Şeyda Kaşakcı, Gülperi Fatih ve Ayyüce Karahanlı, çocuklarda çevre ve iklim bilincinin erken yaşlarda geliştirilmesine katkı sunmak amacıyla kültürel mirasımızı Yeşil Vatan anlayışıyla buluşturan özgün bir çalışmaya imza attı. “Evvel Yeşil, Âhir Yeşil – Masalın Kökünden Geleceğin Dünyasına” adıyla hazırlanan proje, sekiz kitaplık çocuk masal setine dönüştürülerek Tenha Yayınları tarafından yayımlandı.
Projenin çıkış noktasını, iklim değişikliği ve çevre sorunlarının çocuklara yalnızca bilgi düzeyinde değil; onların hayal dünyasına ve kültürel hafızasına hitap eden bir anlatımla aktarılması düşüncesi oluşturuyor. Bu amaçla Türk kültürünün tanınmış masal ve anlatı kahramanları, günümüzün çevre sorunlarıyla yeniden buluşturuldu.
Keloğlan’dan Şahmeran’a, Nasreddin Hoca’dan Anka Kuşu’na, Tepegöz’den Dede Korkut’a, Karagöz ile Hacivat’tan Lokman Hekim’e uzanan kahramanlar; bu kez çocuklara sıfır atık, geri dönüşüm, su tasarrufu, biyolojik çeşitlilik, ormanların korunması, gıda israfının önlenmesi, bilinçli tüketim, toprak ve tohumun değeri, temiz hava ve iklim sürdürülebilirliği üzerine mesajlar veriyor.
Masal Kitabından Daha Fazlası
“Evvel Yeşil, Âhir Yeşil” projesinin en önemli yönlerinden biri, düşüncenin somut ve kullanılabilir bir eğitim materyaline dönüştürülmesi. Proje kapsamında sekiz özgün çocuk kitabı hazırlanırken, her kitap için ayrı bir çevre teması belirlendi; kültürel motifler hikâyelerin içerisine işlendi ve kitapların görsel dünyası çocukların yaş düzeyine uygun biçimde tasarlandı.
Seride yer alan “Keloğlan ve Çöp Dağı” sıfır atık ve geri dönüşümü, “Şahmeran’ın Sessiz Bahçesi” doğanın ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını, “Nasreddin Hoca ve Kaybolan Göl” su kaynaklarını ve su tasarrufunu, “Anka Kuşu ve Küllerinden Yeşeren Orman” ormanların korunmasını, “Tepegöz’ün Bitmeyen Sofrası” bilinçli tüketim ve gıda israfını, “Dede Korkut ve Son Tohum” toprağın ve tohumun geleceğini, “Karagöz ile Hacivat ve Gökyüzünü Kim Sakladı?” temiz hava ve çevre sorumluluğunu ele alıyor. Serinin sekizinci kitabında ise Lokman Hekim üzerinden insan, tabiat ve sürdürülebilir bir gelecek arasındaki bağ işleniyor.
Yeşil Vatan Bilinci Çocuklukta Başlıyor
Proje, Yeşil Vatan çalışmalarına eğitim ve kültür boyutundan katkı sunmayı hedefliyor. Yeşil Vatan anlayışının yalnızca ağaçlandırma ve çevreyi koruma faaliyetlerinden ibaret olmadığına dikkat çeken çalışma; suyu, toprağı, ormanları ve canlı yaşamını korumayı, israfı azaltmayı ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları geliştirmeyi ortak bir sorumluluk olarak ele alıyor.
Masallar aracılığıyla çocukların yalnızca çevre sorunlarını tanımaları değil, çözümün bir parçası olduklarını fark etmeleri de amaçlanıyor. Böylece kültürel mirasın aktarımı ile çevre eğitimi aynı zeminde buluşurken, çocukların kendi kültürünün kahramanları aracılığıyla doğayla daha güçlü bir bağ kurması hedefleniyor.
Şeyda Kaşakcı, Gülperi Fatih ve Ayyüce Karahanlı tarafından hazırlanan çalışma; kitapların sınıf içi etkinliklerden Yeşil Vatan çalışmalarına, çevre farkındalığı etkinliklerinden sıfır atık uygulamalarına kadar farklı eğitim ortamlarında kullanılabilmesine de imkân sağlayacak bir içerik sunuyor.
Projenin adı ise bütün bu yaklaşımı özetliyor: “Evvel” geçmişten devraldığımız kültürel ve doğal mirası, “âhir” ise çocuklarımıza bırakacağımız geleceği temsil ediyor.
Mersin’den çocuklara, çocuklardan geleceğe uzanan bu sekiz kitaplık yolculuğun sözü de oldukça anlamlı:
“Evvel masaldı, âhir bizim elimizde.”
