Türkiye Belediyeler Birliği Eylül Ayı Olağan Encümen Toplantısı, TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer başkanlığında Ankara’da gerçekleştirildi. Toplantının ardından yapılan açıklamada, belediyelerin artan mali yüklerine dikkat çekilirken genel aydınlatma giderlerine ilişkin kesinti oranlarının yeniden değerlendirilmesi istendi. Toplantıda ayrıca Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 hazırlıkları ele alındı.
Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Eylül Ayı Olağan Encümen Toplantısı, TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer başkanlığında Ankara’da yapıldı.
Belediyeleri yakından ilgilendiren güncel gelişmelerin değerlendirildiği toplantıda, yerel yönetimlerin mali yapısına ilişkin düzenlemeler ve COP31 hazırlıkları gündemin öne çıkan başlıklarını oluşturdu.
Toplantının ardından TBB Encümeni tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, belediyelerin mali yüklerinin giderek arttığına dikkat çekildi.
AYDINLATMA GİDERLERİNDEKİ ARTIŞA DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamada, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında genel aydınlatma giderleri için belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan kesintilere ilişkin 2026 yılında önemli değişiklikler yapıldığı belirtildi.
TBB'nin açıklamasına göre, büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyeler için yüzde 10 olan kanuni oran yüzde 30'a, diğer belediyeler için yüzde 5 olan oran ise yüzde 15'e yükseltildi.
9 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında oranların büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyeler için yüzde 60'a, diğer belediyeler için ise yüzde 30'a çıkarıldığı ifade edildi.
Birlik, söz konusu değişiklikle belediyelerin genel aydınlatma giderlerindeki mali yükünün bir yıl içerisinde üç katına çıktığını bildirdi.
“BÜTÇE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİ KORUNMALI”
TBB Encümeni, yeni mali yükün 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren uygulanmasına da dikkat çekti.
Belediyelerin 2026 yılı bütçelerinin 2025 yılında hazırlanıp belediye meclislerince kabul edildiği hatırlatılarak, yıl içerisinde getirilen yeni mali yüklerin geçmiş aylara uygulanmasının hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ve bütçe hakkı açısından sorun oluşturduğu görüşü dile getirildi.
Belediyelerin mali baskısının yalnızca genel aydınlatma giderlerinden kaynaklanmadığı belirtilen açıklamada; SGK prim borçları, vergi borçları ve diğer kamu alacakları nedeniyle genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılan kesintilerin de belediyelerin kullanılabilir gelirlerini azalttığı kaydedildi.
Gecikme zammı ve faizlerin borç stokunu artırdığı ve bunun yerel hizmetlere ayrılabilecek kaynakları daralttığı ifade edildi.
TBB’DEN YENİ ÖDEME MODELİ ÖNERİSİ
Türkiye Belediyeler Birliği, belediyelerin mali yapısının sürdürülebilir hale getirilebilmesi için bir dizi öneride bulundu.
Genel aydınlatma giderlerinde belediyelerin payını artıran oranların yeniden değerlendirilmesini isteyen Birlik, yeni oranların geçmişe yürütülmemesi ve belediyelerin bütçelerini buna göre hazırlayabilecekleri ileri bir tarihten itibaren uygulanması gerektiğini bildirdi.
SGK prim ve vergi borçları için de uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ödeme modeli oluşturulması önerildi. Ayrıca kamu alacakları nedeniyle belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından gerçekleştirilen toplam kesintilere, temel belediye hizmetlerinin sürdürülebilirliğini güvence altına alacak makul bir üst sınır getirilmesinin değerlendirilmesi istendi.
TBB açıklamasında, “Belediyenin kaynağı kentin kaynağıdır” vurgusu yapılarak, belediye gelirlerinden gerçekleştirilen her ilave kesintinin ulaşım, altyapı, sosyal hizmetler, çevre ve temizlik gibi doğrudan vatandaşlara sunulan hizmetlere ayrılabilecek kaynağı azalttığı belirtildi.
COP31 DE TBB ENCÜMENİNİN GÜNDEMİNDE
Toplantının bir diğer önemli gündem maddesini ise Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 oluşturdu.
TBB, COP31’in Türkiye’nin iklim politikalarının geliştirilmesi, yerel yönetimlerin uluslararası iklim gündemine daha güçlü katılması, uygulama kapasitesinin geliştirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin artırılması açısından önemli bir fırsat olduğunu bildirdi.
Belediyelerin ulaşım, enerji, yapılaşma, su ve atık yönetimi, afetlere hazırlık ve yeşil alanlar gibi birçok alanda hem emisyonların azaltılması hem de iklim değişikliğine uyum konusunda doğrudan sorumluluk taşıdığına dikkat çekildi.
1.402 BELEDİYENİN SESİ COP31’E TAŞINACAK
Türkiye Belediyeler Birliği'nin COP31 kapsamında Mavi Alan ve Yeşil Alan başvurularını gerçekleştirdiği belirtilirken, Türkiye'deki 1.402 belediyeyi temsil eden Birliğin farklı ölçek ve kapasitedeki yerel yönetimlerin sürece katılımını artırmayı hedeflediği ifade edildi.
Özellikle kurumsal kapasitesi ve uluslararası finansmana erişim imkânları sınırlı belediyelerin taleplerinin COP31 gündemine taşınmasının önemsendiği kaydedildi.
TBB ayrıca hazırlıkları devam eden “Yerel Yönetimler COP31 Pozisyon Belgesi” ile belediyelerin deneyimlerini, karşılaştıkları güçlükleri, kapasite ve finansman ihtiyaçlarını ve politika önerilerini ortak bir çerçevede ortaya koyacak.
Açıklamada, yerel yönetimlere yeni görev ve sorumluluklar verilirken bunlarla orantılı kaynak sağlanması, mali özerklik ve bütçe öngörülebilirliğinin korunması, belediyelerin karar süreçlerine katılımının ve ulusal ve uluslararası finansman kaynaklarına erişiminin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
TBB Encümeni açıklamasını, “Güçlü yerel yönetimler; güçlü kentlerin, sürdürülebilir kalkınmanın ve etkili iklim eyleminin temelidir” ifadeleriyle tamamladı.
