BİRLİKTE EMO Platformu, son günlerde Mersin ve bölgede yoğun şekilde tartışılan elektrik kesintilerine ilişkin teknik değerlendirmede bulundu. Platform; orman yangınları ve yangın riski nedeniyle uygulanan güvenlik kesintileri, yatırım ve bakım çalışmaları ile göçmen kuşların enerji hatlarında oluşturabildiği arızaların birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.
Mersin’de son günlerde yaşanan elektrik kesintileri kamuoyunun gündemindeki yerini korurken, BİRLİKTE EMO Platformu konuyu mühendislik açısından değerlendiren kapsamlı bir açıklama yayımladı.
Elektrik kesintilerinin günlük yaşamdan ticarete ve üretime kadar birçok alanı doğrudan etkilediğine dikkat çekilen açıklamada, her kesintinin aynı nedene bağlanmasının ve doğrudan elektrik dağıtım şirketinin hizmet performansı üzerinden değerlendirilmesinin teknik açıdan doğru olmadığı ifade edildi.
Platforma göre bölgede elektrik dağıtım sistemini aynı dönemde etkileyen birden fazla olağanüstü ve teknik faktör bulunuyor.
Yangınlarda güvenlik için enerji kesilebiliyor
Açıklamada, bölgede meydana gelen orman yangınları sırasında enerji nakil ve dağıtım hatlarının yangından etkilenme ihtimali veya müdahale ekiplerinin güvenliği nedeniyle bazı bölgelerde elektriğin kesilebildiği belirtildi.
Aşırı sıcaklık, kuvvetli rüzgâr ve kuraklık gibi yangın riskini artıran hava koşullarında enerji hatlarında meydana gelebilecek arızaların da yangına yol açma ihtimalinin dikkate alındığı kaydedildi.
BİRLİKTE EMO Platformu, Orman Yangınlarıyla Mücadele Komisyonu kararları doğrultusunda gerçekleştirilen bazı kesintilerin yalnızca mevcut yangınlara müdahale amacı taşımadığını, olası yangınların önüne geçilmesine yönelik koruyucu bir güvenlik tedbiri niteliğinde de olabileceğini vurguladı.
Planlı kesinti ile arıza kesintisi aynı değil
Mersin'deki elektrik altyapısının yenilenmesi ve kapasitesinin artırılması için gerçekleştirilen yatırım ve bakım çalışmalarına da dikkat çekildi.
Eskiyen tesislerin değiştirilmesi, bakım yapılması ve yeni yatırımların devreye alınabilmesi için zaman zaman planlı elektrik kesintilerinin gerekli olduğu belirtilerek, kısa vadede vatandaş açısından mağduriyet oluşturan bu çalışmaların uzun vadede daha güçlü ve güvenilir bir elektrik altyapısı oluşturmayı amaçladığı ifade edildi.
Platform, bu nedenle yatırım ve bakım kaynaklı planlı kesintiler ile arızalardan kaynaklanan plansız kesintilerin birbirinden ayrılarak değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Mersin'de kuş göçü elektrik şebekesini de etkiliyor
Açıklamanın dikkat çeken başlıklarından biri ise göçmen kuşlar oldu.
Mersin ve çevresinin Türkiye üzerinden gerçekleşen kuş göçlerinin önemli geçiş güzergâhlarından biri olduğuna işaret eden platform, binlerce kilometrelik yolculuk yapan göçmen kuşların elektrik direkleri ve enerji tesislerini geçici dinlenme noktası olarak kullanabildiğini belirtti.
Kuşların elektrik tesislerinin enerjili ve farklı elektriksel potansiyele sahip bölümlerine aynı anda temas etmesi durumunda kısa devre meydana gelebildiği, koruma sistemlerinin devreye girerek hattı açması sonucunda da elektrik kesintilerinin yaşanabildiği aktarıldı.
Platform, göçmen kuşların elektrik şebekesi açısından bir “sorun” olarak görülmemesi gerektiğini özellikle vurguladı. Bunun yerine doğal yaşam ile enerji altyapısının kesiştiği noktalarda hem kuşları hem de şebekeyi koruyacak mühendislik çözümlerinin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Kuş kaynaklı arızalarda yangın riskine dikkat
Göçmen kuşların elektrik tesisleriyle temasının yalnızca enerji kesintileri açısından değil, yangın riski bakımından da ele alınması gerektiği belirtildi.
Elektrik akımına maruz kalan bir kuşun yanarak veya yüksek sıcaklıkta kuru ot ve bitki örtüsünün üzerine düşmesinin, özellikle aşırı sıcak ve kurak yaz dönemlerinde yangın başlangıcına neden olabilecek bir risk oluşturabileceği kaydedildi.
Platform, açıklamayla birlikte paylaşılan saha görüntülerinin de söz konusu riskin teknik açıdan dikkate alınması gerektiğini ortaya koyduğunu bildirdi.
“Saha ekipleri de zorlu koşullarda çalışıyor”
BİRLİKTE EMO Platformu, açıklamasında elektrik dağıtım şirketleri ve sahada görev yapan teknik personelin içinde bulunduğu koşullara da dikkat çekti.
Orman yangınlarının yol açtığı zorunlu kesintiler, yatırım ve bakım çalışmaları ile göç döneminde ortaya çıkabilen beklenmedik arızaların aynı dönemde yoğunlaşmasının dağıtım sistemini ve teknik ekipleri ciddi biçimde zorladığı belirtildi.
Vatandaşların kesintiler nedeniyle mağduriyet yaşadığı kabul edilirken, diğer taraftan saha ekiplerinin de yangın, arıza, bakım ve yatırım çalışmalarının bir arada yaşandığı olağanüstü koşullarda enerji sürekliliğini sağlamak için yoğun çalışma yürüttüğü ifade edildi.
Platform, bu yaklaşımın sorunların araştırılmaması anlamına gelmediğini belirterek, çözümün “suçlu aramak” yerine kesintilerin nedenlerini doğru tespit etmek ve önleyici mühendislik tedbirlerini geliştirmek olduğunu vurguladı.
Çözüm önerisi: Kuş dostu ve güvenli enerji altyapısı
Platformun çözüm önerileri arasında kuş göçünün yoğun olduğu güzergâhlardaki kritik elektrik tesislerinin önceden belirlenmesi öne çıktı.
Bu bölgelerde kuşların enerjili bölümlere temasını azaltacak izolasyon uygulamalarının yapılması, güvenli tünek sistemlerinin değerlendirilmesi ve yangın riski yüksek alanlardaki enerji tesislerinin daha yakından takip edilmesi önerildi.
Ayrıca dağıtım şirketleri, ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler, itfaiye ve orman teşkilatı arasındaki koordinasyonun özellikle riskli dönemlerde güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
“Her kesintiyi doğru okumalıyız”
BİRLİKTE EMO Platformu açıklamasını, elektrik kesintilerinin vatandaş açısından sonucunun aynı olmasına rağmen nedenlerinin farklı olabileceğine dikkat çekerek tamamladı.
Yangın veya yüksek yangın riski nedeniyle güvenlik amacıyla gerçekleştirilen zorunlu kesintiler, yatırım çalışmalarından kaynaklanan planlı kesintiler ve beklenmedik şebeke arızalarının aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı.
Kesintilerin nedenleri konusunda kamuoyunun hızlı, doğru ve şeffaf şekilde bilgilendirilmesinin önemine işaret eden platform şu mesajı verdi:
“Vatandaşlarımızın kesintisiz ve kaliteli enerjiye ulaşması, elektrik dağıtım sisteminin güvenliği ve doğal yaşamın korunması birbirinin alternatifi değildir. Doğru mühendislik, doğru planlama ve kurumlar arası iş birliğiyle bunların tamamını birlikte korumak mümkündür.”