NÜKLEER TEKNOLOJİNİN YENİLİKÇİ İLERLEYİŞİ SÜRÜYOR

Küresel enerji piyasalarında yaşanan krizin etkileri keskin bir şekilde hissedilirken, 2050’ye kadar net sıfır emisyona ulaşmak için nükleerin de aralarında bulunduğu yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme konusu gündemde kalmaya devam ediyor.

BİLİM VE TEKNOLOJİ 27.10.2021, 10:32 27.10.2021, 10:50
NÜKLEER TEKNOLOJİNİN YENİLİKÇİ İLERLEYİŞİ SÜRÜYOR

Küresel enerji piyasalarında yaşanan krizin etkileri keskin bir şekilde hissedilirken, 2050’ye kadar net sıfır emisyona ulaşmak için nükleerin de aralarında bulunduğu yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme konusu gündemde kalmaya devam ediyor.

Fransa’nın başı çektiği 10 Avrupa Birliği ülkesi, geçtiğimiz günlerde Avrupa Komisyonu’nun nükleer enerjiyi “yeşil enerji kaynağı” olarak görmesi ve AB’nin sürdürülebilir finans kurallarının bir parçası olarak kabul etmesi gerektiğini anlatan bir mektup yazmıştı. Çekya, Finlandiya ve Romanya’nın da aralarında bulunduğu bu 10 ülkeye göre nükleer enerji, uzun yıllar boyunca AB tüketicilerini hem fiyatların değişkenliğine maruz kalmaktan koruyacak hem de uygun fiyatlı, istikrarlı ve bağımsız bir enerji kaynağı sunmuş olacak.

Nükleer, temiz enerji üretmenin dışında yeni teknolojilerin farklı sektörlerde gelişmesine de katkıda bulunuyor. Endüstri, tarım, tıp, mühendislik ve uzay çalışmaları gibi konu başlıklarında yenilikçi ilerlemelere kapı aralayan nükleer teknolojilerin, Türkiye’de de Akkuyu Nükleer Güç Santralinin (NGS) faaliyete geçmesinin ardından gelişmesi bekleniyor.

Nükleer teknolojiler hayatın her alanında katkı sağlıyor

Seul Ulusal Üniversitesi Nükleer Termal Hidrolik Mühendisliği Laboratuvarı Nükleer Enerji Yüksek Mühendisi Erol Biçer’e göre de “Nükleer, enerjiden çok daha fazlası”. Biçer, nükleer uygulamaların hayatın her alanında gelişime büyük katkı sağladığının altını çizerek şunları söyledi:

“Nükleer teknolojiler, tarım ve gıda sektöründe haşereyle mücadelede, tohumların ıslahında, gıdaların raf ömrünün uzatılması ve sterilizasyonunda kullanılıyor. Endüstride boru ve metallerdeki üretim ve kaynak hataları tespitinde, tahribatsız muayenede, her türlü sanayi ürününün yoğunluk, kalınlık ve kaplama ölçümünde radyoaktif kaynaklar ve radyoizotoplardan yararlanılıyor. Sanayide kullanılan makinelerin performans ölçümleri ve işleyişlerinin izlenmesi, izleyici (tracer) adı verilen radyoaktif çekirdeklerden yararlanılarak yapılıyor. Radyoaktif madde kullanan modern detektör ve izleme teknolojileri ile gümrüklerde ülkemize giren ürünler kontrol ediliyor. Nükleer teknoloji havaalanlarında yolcu ve valizleri kontrol etmede de kullanılıyor. Radyoaktif izleme yöntemiyle yeni su kaynakları bulunabilir. Radyasyon sensörleri ve nötron kaynakları, yeni petrol ve gaz sahalarının potansiyelini anlamamızı sağlar. Nükleer teknoloji, çevredeki çeşitli kirletici faktörleri tespit ve analiz etmek için de kullanılır. Bunlar çevre kirliliğine neden olan kükürt dioksit, tarımsal atıklar, su kirliliği ve gaz salımları gibi sorunlarla mücadelede aktif rol almaktadır. Bu uygulama alanlarında radyoaktif izleyiciler kullanılır. Bu izleyiciler, kirletici maddelerin tespitinde ve analiz edilmesinde önemli bir rol oynar. Kirletici maddelerden alınan örnekler incelenerek hangi izotoplardan oluştuğu, nereden ve ne zaman geldiği hakkında bilgi edinmek nükleer teknikler ile mümkündür. Aynı teknikler, yaşamımız için hayati önem taşıyan su kaynaklarının tespiti, su döngüsünün analizi ve sürdürülebilirliğinin anlaşılmasında da kullanılıyor. Bu teknikler bilim adına o kadar önemlidir ki; bu alanla ilgili ‘izotop hidrolojisi’ isimli bir bilim dalı oluşmuştur.”

“Hastalık tanısının konulmasında nükleer teknolojinin rolü önemli”

Nükleer teknolojilerin tıpta da geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu belirten Biçer, bu teknolojilerinden hem tanı hem de tedavi aşamalarında yararlanıldığını belirtti. Biçer, şöyle devam etti: “Hastalık tanısının konulmasında nükleer teknolojinin rolü önemlidir. Özellikle lenf ve yemek borusu kanserlerinde ve karşılaşılan bazı kanser türlerinde bu yöntem tercih edilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi nükleer temelli teknolojiler, hastalar bir operasyona maruz kalmadan önce hastalığın erken aşamasındaki tespitinde kullanılmaktadır. Bu tekniklerle tümörün yeri tam olarak tespit edilerek hastalıkla ilgili semptomlar ortaya çıkmadan önce gerekli önlemler alınmış olur. Nükleer teknolojinin en yaygın kullanım alanlarından biri olan nükleer tıp, hayat kurtarıcı bir rol oynar. Nükleer teknolojilerin bunların dışında kullanılan önemli alanlardan biri de hastanelerde yapılan sterilizasyon uygulamasıdır. Kişisel bakim ürünlerinin sterilizasyonu genellikle nükleer teknolojiler kullanılarak yapılmaktadır. Örneğin, kontakt lenslerin solüsyonları korneanın mikrop kapmaması için gama radyasyonu ile sterile edilmektedir. Bu teknoloji ile yapılan sterilizasyon, kozmetik ürünleri, ev kokuları, çocuk bezleri, tamponlar ve daha birçok ürünün üretiminde kullanılmaktadır. Bunun dışında gözlük camlarının yapımında uygun nem içeriğini tutturmak için nötron probları kullanılmaktadır. Bunların hepsi nükleer teknolojilerin hayatımızda olan fakat fark etmediğimiz uygulamalardır.”

PCR testlerinde de kullanılıyor

“Şu an pandeminin ortasındayız” diyen Biçer, dünyada korona virüsü tespit etmek, izlemek ve incelemek için en yaygın olarak kullanılan ve en doğru sonuçları veren PCR testlerinin de yine nükleer teknolojilere dayandığının altını çizdi. Biçer, “Bu yöntemle bilim insanları geleneksel testlerin aksine sonuçları henüz araştırma sürecindeyken görebiliyor. ‘Ters transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonu’ (RT-PCR) adı verilen bu teknikte test için bir kişinin burnu veya boğazı gibi vücudunda virüsün biriktiği kısımlarından bir örnek alınıyor. Bu örnek, proteinler ve yağlar gibi maddeleri uzaklaştırıp sadece içinde bulunan RNA’yı çıkaran çeşitli kimyasal solüsyonlarla işleniyor. Bu ekstrakte edilen RNA, bir kişinin kendi genetik materyali ile numunede varsa korona virüs RNA’sının bir karışımıdır. Sonrasında yapılan işlem ise belirli bir enzim yardımıyla RNA’nın DNA’ya dönüştürülmesidir. Bilim insanları, daha sonra kopyalanan viral DNA’nın belirli bölümlerine tamamlayıcı olan ek kısa DNA parçaları ekler. Bu parçalar, numunede virüs varsa viral DNA’nın belirli bölgelerine bağlanır. Bu karışım daha sonra bir RT-PCR tüpüne yerleştirilir. Bu tüp belirli kimyasal reaksiyonları başlatmak için sürekli sıcaklığı değiştirerek DNA’nın belirli bölgelerinin yeni kopyalarını oluşturur. Bu işlem de birçok kez tekrarlanır. Yeni kopyalar oluşturuldukça DNA ipliklerine markörler eklenir ve ardından göstergeyi ekranda gerçek zamanlı olarak gösteren cihazın hesaplayıcısı tarafından seviyesi ölçülen floresan boya serbest bırakılır. Hesaplayıcı, her döngüden sonra numunedeki floresan sinyalinin seviyesini izler. Bu gösterge ile belirli bir floresan seviyesinin aşılması, virüsün varlığını onaylamış olur. Bilim insanları ayrıca enfeksiyonun ciddiyetini tahmin etmek için bu seviyeye ulaşmak için kaç döngü gerektiğine de bakarlar. Döngü ne kadar azsa viral enfeksiyon o kadar şiddetlidir. Gerçek zamanlı RT-PCR son derece hassas ve doğrudur ve 3 saat gibi kısa bir sürede güvenilir tanı sağlayabilir. Laboratuvarlar ise genellikle ortalama 6 ila 8 saat gerektirir” dedi.

Nükleerin kullanım alanı sanata kadar uzanıyor

Nükleer teknolojilerin sanatta da kullanım alanları bulunuyor. Bu teknolojide radyokarbonla yapılan yaş belirleme tekniği uygulanıyor. Bu sayede nükleerin kültür-sanat başlığı altında da insanlığa katkı sağladığını söyleyen Biçer, “Sanat eserlerinin yaşlarını belirlemedeki en yaygın kullanılan tekniklerden biri de nükleer altyapısı olan radyoaktif izotop karbon-14 ile yaş belirleme tekniğidir. Dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğu olan Göbeklitepe ve bilinen en eski yazmalar olan Ölü Deniz Yazmaları da nükleer teknolojilerin kullanıldığı karbon-14 testi ile yaşı belirlenen eserler arasında yer alıyor. Bunun dışında X ışınları sayesinde tabloların görünmeyen kısımlarında neler olduğunu ve sanatçının resmi yaparken kullandığı tekniği belirleyebiliyoruz. İyonlaştırıcı radyasyon teknikleri nadir ve narin sanat eserlerinin parazitler tarafından zarar görmesini durdurmak için de kullanılır. Sanat eserinin durumuna göre belirlenen dozda verilen radyasyonla eser, zarar vermeden dezenfekte edilir. İlk olarak 1977’de Firavun 2. Ramses’in mumyası üzerinde başarılı bir şekilde kullanılan bu teknik, daha sonra birçok sanat eserinin geri kazandırılmasında önemli bir rol oynamıştır” diye konuştu.

banner290
Yorumlar (0)
11
açık
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:05
Güneş 07:30
Öğle 12:36
İkindi 15:11
Akşam 17:32
Yatsı 18:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
sanalbasin.com üyesidir