30.04.2021, 18:59

BAKKAL AMCA

Mahmut Tuncer’in “Bakkal amca, bakkal amca” diye başlayan meşhur şarkısı vardır. Bakkal amcalar bizim çocukluğumuzda hep önemli yeri olmuştur. Benim büyüdüğüm mahallede bakkal “Panço Bülent” var idi ve kendisi eski futbolcu idi. Panço Bülent, futbol ve birçok farklı hikaye bizlere anlatırdı. Biz de bakkaldan gofret, sakız, çekirdek, kraker ve meşrubat alıp bu hikayeleri bakkalın önünde dinlerdik. Ayrıca sokakta gülle (bilye) ve gazoz kapakları ile oynardık. Yan apartmanın altında da bakkal vardı. Balkondan seslenir iple sepet sarkıtıp alışveriş yapardık. Sonra hiper marketler açılmaya başlandı, daha sonra da mahalle arasında zincir marketler açıldı ve sonunda da her köşe başında zincir market oldu. Bu marketler ölçek ekonomisinden faydalanarak büyük miktarlarda mal alımı yapmaları nedeni ile bakkallardan daha düşük fiyatlarda ve uzun vadeler ile mal alabilmektedir. Bakkalların ve küçük esnafın bu zincir marketlerle rekabet etme şansı bu nedenle yoktur.

On yedi günlük kısıtlama günlerinde Pazar günler zincir marketler kapalı olacaktır ve sadece diğer küçük esnaf açık olacaktır. Bu çok doğru bir karardır. ABD tüketimin merkezi olan bir ülkedir ve bu ülkede zincir marketler yirmi dört saat açıktır. Fakat Avrupa’da ülkelerde farklı açılış ve kapanış saatleri olmakla birlikte, çoğu Avrupa ülkesinde Pazar günleri marketler, alışveriş merkezleri hatta dükkanların çoğu kapalıdır. Almanya, İspanya, İtalya, Fransa, Belçika, Danimarka, Polonya, Portekiz, Yunanistan, Lüksemburg ve Malta’da dükkanların geneli Pazar günleri kapalıdır. Almanya ve İtalya gibi bazı ülkelerde sadece bazı turistik bölgelerde dükkanlar açıktır. Lüksemburg’da çok sınırlı yer açıktır. Diğer Avrupa ülkelerinde de Pazar günü, dükkanlar geç açılır ve erken kapanır. Bu uzun kısıtlama döneminde yapılan uygulama küçük esnafın korunması için kesinlikle sürekli hale getirilmelidir. Pazar günleri zincir marketler ve alışveriş merkezleri kapalı olmalıdır. Zincir marketler ve alışveriş merkezlerinde çalışanlara izinler genellikle hafta içi bir gün verilmektedir. Pazar günü eğer bu yerler kapalı olur ise çalışanlar da aileleri ile güzel bir Pazar geçirebilirler. Bazı şehirlerde aileler, çocukları ile alışveriş merkezlerinde Pazar gezmesi yapmaktadırlar. Bu aileler de Pazar günü kültürel, sosyal faaliyette bulunabilir, parklarda vakit geçirebilirler. Pazar günü yapılacak bu kapatma sadece ekonomik olarak küçük esnafa katkı sağlamayacak, aynı zamanda toplumsal olarak da fayda sağlayacaktır. Ayrıca Avrupa’da Pazar günleri hariç diğer günlerde zincir market, alışveriş merkezi ve çoğu dükkanın saat 18.00, 19.00 ve 20.00 gibi kapanış saatleri olduğunu görüyoruz. Dükkanların kapalı olduğu dönemler için Avrupa ülkelerinin bazılarında yirmi dört saat açık, acil ihtiyaçların karşılanabileceği küçük marketler vardır. Turistik bölgeler ve yaz dönemi hariç olmak üzere Pazar günü hariç diğer günlerde zincir market ve alışveriş merkezleri saat 21.00’da kapanmalıdır.

On yedi günlük kısıtlama dönemimde zincir marketler ile ilgili tartışılan başka bir konuda bu marketlerde satılan ürün çeşitliliğidir. Çünkü beyaz eşya, mobilya, kırtasiye gibi sektörler kısıtlama döneminde kapalı iken zincir marketler bu ürünleri de satmaktadır. Haksız bir uygulama olan bu sistemi, bazı illerde zincir marketlere bu ürünleri satma yasağı konulması ile çözülmeye çalışılmıştır. ABD’de zincir marketler Türkiye’de de olduğu gibi farklı sektördeki ürünleri de satabilmektedirler. Ama Avrupa’da genellikle bu ürünler zincir marketler tarafından satılmamaktadır. Türkiye’de de bu konu tekrar değerlendirilmelidir.

Ticaret Bakanlığı’nın bir kanun tasarısı olduğu basına yansımıştı. Fakat bu tasarı ile bir gelişme olmadı. Tasarı da yönetmeliğin çıktığı tarihten sonra uygulanacak şu aşağıdaki önemli maddeler var idi:

  • Zincir marketler yalnızca nüfusu 2 binden fazla olan belediye sınırları içinde açılabilecek. Nüfusu 2-5 bin olan belediye sınırları içinde, farklı kişi veya şirketlere ait olmak kaydıyla en fazla iki zincir market olabilecek. 5 bin kişiden sonraki her 5 bin kişi başına, en fazla bir zincir market açılışına izin verilecek.
  • Turizm alanlarının dışında, köy statüsündeyken mahalle olarak ilçe belediyesine katılan yerleşim yerlerinde zincir market açılamayacak.
  • Bakkal, büfe ve market gibi işletmelerle arasında kapıdan kapıya en az 200 metre mesafe bulunacak. Sokaklarda açılacak zincir marketlerin toplam brüt işyeri alanı 200 metrekareyi geçemeyecek. Aynı sokakta aynı kişi veya şirkete ait birden fazla zincir market açılamayacak. Aynı bulvar ya da caddede ise aynı kişi veya şirket adına zincir market açılmasında ise en az 2 km mesafe şartı aranacak.

Ayrıca mevcut kazanılmış hakkı olan firmaları korumak açısından tasarıda “Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan zincir marketler ile yapı ruhsatı bulunan AVM'ler hakkında, yönetmelik hükümleri uygulanmayacak.” ifadesi de yer almaktadır. Yani yukarıdaki kurallar tasarıya göre bundan sonra açılacak olan zincir marketler için geçerli olacaktır.

Tabii Türkiye’de hizmet kalitesi açısından önemli zincir marketler vardır. Yeni bir düzenleme yapılır iken amaç bu marketleri zor durumda bırakmak olmamalıdır. Çünkü bu marketler de ciddi yatırım yapmakta ve istihdam yaratmaktadırlar. Tarafların önerilerinin alınması ile bu sorun bir an önce çözülmeli ve herkesin memnun olacağı sağlıklı ve doğru bir sistemin oluşturulmalıdır. Küçük esnaf da hizmet kalitesini artırmalı ve çağın gerektirdiklerini yakalamalıdır. Yoksa korumacı tedbirlerin uygulamaya geçirilmesine rağmen yaşamlarını sürdürmeleri mümkün olmaz.

Yorumlar (0)
23°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 06 Mayıs 2021
İmsak 04:04
Güneş 05:35
Öğle 12:43
İkindi 16:30
Akşam 19:41
Yatsı 21:06
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26