02.02.2021, 15:32

2021 YILINA GİRERKEN TÜRKİYE VE MERSİN’DE ÇEVRE SORUNLARI

2021 yılına girdiğimiz bu günlerde; Çevre ve insan haklarının 21. yüzyılın yükselen değerleri olduğu, çevre sorunları, küresel ısınma, iklim değişikliği, kuraklık, Covid-19 pandemisi, su kaynaları ve su yönetimindeki başarısızlıklar Kuraklık ve Su sorunlarını ön plana çıkarmaktadır.

Çevre sorunları günümüzde tüm insanlığın ortak sorunu olmuş, kirliliği önleme ve kirlilikle mücadele ise en güncel ve gerçekçi uğraş alanlarından birisi halini almıştır.

Tarım, ticaret, turizm, sanayileşme, ulaşım, enerji, plansız şehirleşme, hızlı nüfus artışı vb. gibi faktörler sonucunda çevre sorunları hızla artmaktadır.

Çevre sorunlarının; ekolojik, teknolojik, ekonomik, politik ve katılımcılık yönleri vardır. Sorunların kalıcı, ekonomik, sürdürülebilir çözümü için siyasi iktidarlar ve yöneticiler çevre konusuna önem vermeli ve ayrıca hizmet alanların da katılım ve katkısı sağlanmalıdır.

Küresel ısınma(sera etkisi), asit yağışları, ozon tabakasının delinmesi gibi küresel ölçekteki çevre sorunları sınır tanımaz sorunlardır. Bununla birlikte; hava kirliliği, su kirliliği, altyapı-kanalizasyon, atıksu, katı atık (arıtma çamurları, tıbbi atık, tehlikeli atıklar vb.) toprak kirliliği, gürültü kirliliği, görüntü kirliliği, mimari kirlilik, plansız kentleşme, tarihi ve kültürel çevredeki sorunlar, mevsimsel çevre sorunları (sinekle mücadele, yaylalıklar, sahillerdeki kirlilikler, vb.) da günümüzde önem verilmesi gereken ülkesel, bölgesel, yerel çevre sorunları haline gelmiştir ve öncelik sırası kentlere göre değişmektedir.

Bu sorunlar Ülkemizin bütün kentlerinde olduğu gibi Mersin İli’nde de belirli ölçülerde mevcuttur

Erozyon; Ülkemiz genelinde önemli bir sorun olmakla birlikte kentsel alanlardaki diğer çevresel sorunların gölgesinde kalmaktadır.

2021 yılına girdiğimiz bu günlerde; sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi ile mevsimler ötelenmiştir, meteorolojik, hidrolojik ve tarımsal kuraklık oluşmuş ve akabinde alışık olmadığımız hortum felaketleri görülmeye başlanmıştır.

Diğer taraftan korona virüs (Covid-19 pandemisi); Dünyaya, ekonomiye, teknolojiye, her türlü gelişmiş silahlara geçici de olsa meydan okuyan, ideolojileri, siyasi partileri, siyasal iktidarları, ülkeleri ve hatta birbirleri ile yan yana gelmeyen liderleri, kralları, mazlum milletlere hayat tanımayanları bir araya getirmiştir. Acil çözüm ise su ve sabunda bulunmuştur ve suyun petrolden daha önemli olduğu anlaşılmıştır.

Su canlı hayatı için önemli bir unsurdur. Temelde sanılanın aksine, sınırlı bir kaynaktır. Günümüzde su ve toprak, ulusal ve uluslararası politikaların belirlenmesinde önemli bir unsur haline gelmiştir

Türkiye’nin Akdeniz ülkeleri arasında iklim değişikliğinden en çok etkilenecek ülkelerin başında geldiği bilinmektedir. İklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki en yıkıcı etkisinin de su kaynakları konusunda olacağı tahmin edilmektedir. Özellikle Mersin İli’ninde içinde olduğu Doğu Akdeniz Su Havzasında son beş yıl içinde %40 a varan azalmalar-kuraklıklar yaşanmıştır.

Türkiye’de 2030’da kişi başına düşen su miktarının tahmini 1.100 metreküplere, 2040’ta ise 700 metreküplere düşeceği tahmin edilmektedir. Bu durum iyi bir su planlaması yapılmazsa yakın gelecekte ‘su fakiri’ bir ülke olacağımızı göstermektedir.

Dünyamızın %71’i su ile kaplı olmasına rağmen bunun çok düşük bir oranından yararlanılabilmektedir. İnsanoğlunun ekonomik olarak kullanımına hazır olan tatlı su varlığı dünyadaki toplam su varlığının yaklaşık %0,5’inden azdır. Örneğin: Çok basit bir ifade ile dünyanın bütün su varlığı 5 litrelik bir bidona konulduğunda, ekonomik olarak kullanılabilecek tatlı su varlığı yalnızca bir çorba kaşığı kadardır.

Orta Doğu Ülkeleri arasında son yıllarda ortaya çıkabilecek anlaşmazlık konularından birisi de “su” dur. Su sıkıntısı en üst düzeyde olan bu ülkelerin çoğu hem petrol, hem de su yoksulu ülkelerdir. Dicle ve Fırat Nehirlerimizin, bazı Ortadoğu Ülkelerine ait topraklardan geçiyor olması nedeni ile “uluslararası ortak su yönetimi” dayatması Ülkemizi de yakından ilgilendirmektedir.

Türkiye Su Potansiyeli

Su kaynakları potansiyelimiz doğu bölgelerimizde ağırlıkta iken, ihtiyaçlar batı bölgelerimizde yoğunlaşmıştır. Türkiye, hidrolojik açıdan 26 akarsu havzasına ayrılmıştır.

Yılda ortalama 643 mm yağış, 501 milyar m³ su sağlıyor, çekilebilir yeraltı sularımızın miktarı 15 milyar m³, toplam kullanılabilir su potansiyelimiz(net) ise 110 milyar mdür.Suyun yaklaşık %76'sı sulama, %14'ü içme-kullanma, % 10 ‘u endüstriyel amaçlar için kullanılmaktadır. Sulama genelde salma-sulama şeklinde kontrolsüzce yapılmaktadır ve bu şekilde devam ettirildiği takdirde su kaynaklarımız yeterli gelmeyecektir. Mutlaka Sulama suyu teknikleri değiştirilmelidir.

Mersin İli Su Potansiyeli

Mersin İli yerüstü-yeraltı su potansiyeli yıllık 7.4 milyar m’ dür. Su kaynaklarının bulunduğu bölgeler ile ihtiyacın olduğu yerler arasında uyumsuzluk vardır. Sektörel bazda su kullanım oranları yaklaşık: %6 (403 milyon m/yıl) konutlarda, %14 sulamada (1.01milyar m), %1 (58 milyonm/yıl) endüstride ve kullanılmayan %79 (5.855milyar m/yıl) şeklindedir.

Berdan, Göksu, Lemas, Dragon vb. akarsularımız ile yapılmış ve yapılmakta olan Berdan, Pamukluk, Sorgun, Aksıfat, Gezende, Kayraktepe, Alaköprü barajları Mersin’in en önemli su kaynaklarıdır.

Göksu Nehrinden Mavi Tünel Projesi ile yıllık 414 milyon mKonya Ovasına ve Anamur Dragon Çayından 75 milyon m Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’ne Deniz seviyesinden 250 m aşağıdan 106 km uzunluğundaki hat ile su verilmektedir.

Günümüzde su havzalarının-kaynaklarımızın korunması, su maliyetlerinin yüksek olması, kaliteli su temini, suyun nakli ve depolanması, suyun kullanıcıya ulaştırılması, su kaçakları, sulama teknikleri vb. konularında ciddi sorunlarımız olduğu gibi suyu yetersiz yerleşim birimlerimiz de bulunmaktadır.

Su sorunlarının giderilmesi için Ülke ve Kent genelinde yapılması gerekenler;

Su havzalarımız korunmalı, kuraklık risk haritaları hazırlanmalı, geleceğe yönelik su projeksiyonları ve su bütçesi oluşturulmalı, su ayak izleri, su sanal kullanım planları, plansız tarım, uygun bitki-sebze seçimi ve ekim-dikim tarihleri, , sulama suyu teknikleri geliştirilmelidir.

Ayrıca suyun depolanması, kayıp-kaçaklar, suyun geri kazanımı, yağmur sularının değerlendirilmesi, kaliteli, ucuz su temini, su tasarrufu, su yönetim sisteminin oluşturulması, alternatif su temin yöntemleri vb. konularında kısa, orta, uzun vadeli kalıcı, ekonomik, sürdürülebilir planlar, programlar ve projeler yapılmalıdır.

Suyun hiç bir alternatifinin olmadığı unutulmamalıdır..

Mersin’in bir Dünya kenti olabilmesi: hava, su vb. sorunları çözülmüş yaşanabilir temiz bir çevre ile mümkündür.

Tüm çevre sorunları çözümlenmiş bir Mersin’de yaşamak Mersinlilerin ortak arzusudur.

Yorumlar (0)
23°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 06 Mayıs 2021
İmsak 04:04
Güneş 05:35
Öğle 12:43
İkindi 16:30
Akşam 19:41
Yatsı 21:06
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26