02.02.2021, 15:32

2021 YILINA GİRERKEN TÜRKİYE VE MERSİN’DE ÇEVRE SORUNLARI

2021 yılına girdiğimiz bu günlerde; Çevre ve insan haklarının 21. yüzyılın yükselen değerleri olduğu, çevre sorunları, küresel ısınma, iklim değişikliği, kuraklık, Covid-19 pandemisi, su kaynaları ve su yönetimindeki başarısızlıklar Kuraklık ve Su sorunlarını ön plana çıkarmaktadır.

Çevre sorunları günümüzde tüm insanlığın ortak sorunu olmuş, kirliliği önleme ve kirlilikle mücadele ise en güncel ve gerçekçi uğraş alanlarından birisi halini almıştır.

Tarım, ticaret, turizm, sanayileşme, ulaşım, enerji, plansız şehirleşme, hızlı nüfus artışı vb. gibi faktörler sonucunda çevre sorunları hızla artmaktadır.

Çevre sorunlarının; ekolojik, teknolojik, ekonomik, politik ve katılımcılık yönleri vardır. Sorunların kalıcı, ekonomik, sürdürülebilir çözümü için siyasi iktidarlar ve yöneticiler çevre konusuna önem vermeli ve ayrıca hizmet alanların da katılım ve katkısı sağlanmalıdır.

Küresel ısınma(sera etkisi), asit yağışları, ozon tabakasının delinmesi gibi küresel ölçekteki çevre sorunları sınır tanımaz sorunlardır. Bununla birlikte; hava kirliliği, su kirliliği, altyapı-kanalizasyon, atıksu, katı atık (arıtma çamurları, tıbbi atık, tehlikeli atıklar vb.) toprak kirliliği, gürültü kirliliği, görüntü kirliliği, mimari kirlilik, plansız kentleşme, tarihi ve kültürel çevredeki sorunlar, mevsimsel çevre sorunları (sinekle mücadele, yaylalıklar, sahillerdeki kirlilikler, vb.) da günümüzde önem verilmesi gereken ülkesel, bölgesel, yerel çevre sorunları haline gelmiştir ve öncelik sırası kentlere göre değişmektedir.

Bu sorunlar Ülkemizin bütün kentlerinde olduğu gibi Mersin İli’nde de belirli ölçülerde mevcuttur

Erozyon; Ülkemiz genelinde önemli bir sorun olmakla birlikte kentsel alanlardaki diğer çevresel sorunların gölgesinde kalmaktadır.

2021 yılına girdiğimiz bu günlerde; sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi ile mevsimler ötelenmiştir, meteorolojik, hidrolojik ve tarımsal kuraklık oluşmuş ve akabinde alışık olmadığımız hortum felaketleri görülmeye başlanmıştır.

Diğer taraftan korona virüs (Covid-19 pandemisi); Dünyaya, ekonomiye, teknolojiye, her türlü gelişmiş silahlara geçici de olsa meydan okuyan, ideolojileri, siyasi partileri, siyasal iktidarları, ülkeleri ve hatta birbirleri ile yan yana gelmeyen liderleri, kralları, mazlum milletlere hayat tanımayanları bir araya getirmiştir. Acil çözüm ise su ve sabunda bulunmuştur ve suyun petrolden daha önemli olduğu anlaşılmıştır.

Su canlı hayatı için önemli bir unsurdur. Temelde sanılanın aksine, sınırlı bir kaynaktır. Günümüzde su ve toprak, ulusal ve uluslararası politikaların belirlenmesinde önemli bir unsur haline gelmiştir

Türkiye’nin Akdeniz ülkeleri arasında iklim değişikliğinden en çok etkilenecek ülkelerin başında geldiği bilinmektedir. İklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki en yıkıcı etkisinin de su kaynakları konusunda olacağı tahmin edilmektedir. Özellikle Mersin İli’ninde içinde olduğu Doğu Akdeniz Su Havzasında son beş yıl içinde %40 a varan azalmalar-kuraklıklar yaşanmıştır.

Türkiye’de 2030’da kişi başına düşen su miktarının tahmini 1.100 metreküplere, 2040’ta ise 700 metreküplere düşeceği tahmin edilmektedir. Bu durum iyi bir su planlaması yapılmazsa yakın gelecekte ‘su fakiri’ bir ülke olacağımızı göstermektedir.

Dünyamızın %71’i su ile kaplı olmasına rağmen bunun çok düşük bir oranından yararlanılabilmektedir. İnsanoğlunun ekonomik olarak kullanımına hazır olan tatlı su varlığı dünyadaki toplam su varlığının yaklaşık %0,5’inden azdır. Örneğin: Çok basit bir ifade ile dünyanın bütün su varlığı 5 litrelik bir bidona konulduğunda, ekonomik olarak kullanılabilecek tatlı su varlığı yalnızca bir çorba kaşığı kadardır.

Orta Doğu Ülkeleri arasında son yıllarda ortaya çıkabilecek anlaşmazlık konularından birisi de “su” dur. Su sıkıntısı en üst düzeyde olan bu ülkelerin çoğu hem petrol, hem de su yoksulu ülkelerdir. Dicle ve Fırat Nehirlerimizin, bazı Ortadoğu Ülkelerine ait topraklardan geçiyor olması nedeni ile “uluslararası ortak su yönetimi” dayatması Ülkemizi de yakından ilgilendirmektedir.

Türkiye Su Potansiyeli

Su kaynakları potansiyelimiz doğu bölgelerimizde ağırlıkta iken, ihtiyaçlar batı bölgelerimizde yoğunlaşmıştır. Türkiye, hidrolojik açıdan 26 akarsu havzasına ayrılmıştır.

Yılda ortalama 643 mm yağış, 501 milyar m³ su sağlıyor, çekilebilir yeraltı sularımızın miktarı 15 milyar m³, toplam kullanılabilir su potansiyelimiz(net) ise 110 milyar mdür.Suyun yaklaşık %76'sı sulama, %14'ü içme-kullanma, % 10 ‘u endüstriyel amaçlar için kullanılmaktadır. Sulama genelde salma-sulama şeklinde kontrolsüzce yapılmaktadır ve bu şekilde devam ettirildiği takdirde su kaynaklarımız yeterli gelmeyecektir. Mutlaka Sulama suyu teknikleri değiştirilmelidir.

Mersin İli Su Potansiyeli

Mersin İli yerüstü-yeraltı su potansiyeli yıllık 7.4 milyar m’ dür. Su kaynaklarının bulunduğu bölgeler ile ihtiyacın olduğu yerler arasında uyumsuzluk vardır. Sektörel bazda su kullanım oranları yaklaşık: %6 (403 milyon m/yıl) konutlarda, %14 sulamada (1.01milyar m), %1 (58 milyonm/yıl) endüstride ve kullanılmayan %79 (5.855milyar m/yıl) şeklindedir.

Berdan, Göksu, Lemas, Dragon vb. akarsularımız ile yapılmış ve yapılmakta olan Berdan, Pamukluk, Sorgun, Aksıfat, Gezende, Kayraktepe, Alaköprü barajları Mersin’in en önemli su kaynaklarıdır.

Göksu Nehrinden Mavi Tünel Projesi ile yıllık 414 milyon mKonya Ovasına ve Anamur Dragon Çayından 75 milyon m Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’ne Deniz seviyesinden 250 m aşağıdan 106 km uzunluğundaki hat ile su verilmektedir.

Günümüzde su havzalarının-kaynaklarımızın korunması, su maliyetlerinin yüksek olması, kaliteli su temini, suyun nakli ve depolanması, suyun kullanıcıya ulaştırılması, su kaçakları, sulama teknikleri vb. konularında ciddi sorunlarımız olduğu gibi suyu yetersiz yerleşim birimlerimiz de bulunmaktadır.

Su sorunlarının giderilmesi için Ülke ve Kent genelinde yapılması gerekenler;

Su havzalarımız korunmalı, kuraklık risk haritaları hazırlanmalı, geleceğe yönelik su projeksiyonları ve su bütçesi oluşturulmalı, su ayak izleri, su sanal kullanım planları, plansız tarım, uygun bitki-sebze seçimi ve ekim-dikim tarihleri, , sulama suyu teknikleri geliştirilmelidir.

Ayrıca suyun depolanması, kayıp-kaçaklar, suyun geri kazanımı, yağmur sularının değerlendirilmesi, kaliteli, ucuz su temini, su tasarrufu, su yönetim sisteminin oluşturulması, alternatif su temin yöntemleri vb. konularında kısa, orta, uzun vadeli kalıcı, ekonomik, sürdürülebilir planlar, programlar ve projeler yapılmalıdır.

Suyun hiç bir alternatifinin olmadığı unutulmamalıdır..

Mersin’in bir Dünya kenti olabilmesi: hava, su vb. sorunları çözülmüş yaşanabilir temiz bir çevre ile mümkündür.

Tüm çevre sorunları çözümlenmiş bir Mersin’de yaşamak Mersinlilerin ortak arzusudur.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
26°
açık
Namaz Vakti 26 Temmuz 2021
İmsak 03:58
Güneş 05:35
Öğle 12:53
İkindi 16:42
Akşam 20:02
Yatsı 21:32
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30