'NÜKLEER SANTRALDEN YAYILAN İLE MUZDAN ALINAN RADYASYON AYNI'

 Nükleer Enerji Mühendisi Can Turgut, Türkiye’de olduğu gibi tüm dünyada giderek artan enerji ihtiyacına temiz, güvenli ve kesintisiz çözümün nükleer enerji olduğunu vurgulayarak, "Bir senede nükleer santralden alınan toplam doz, hava yoluyla seyahatlerde 6 saatlik bir uçuştan alınan doza ya da yıl içinde her gün yenilen bir muzdan alınan toplam doza eşdeğerdir” dedi.

EKONOMİ 10.02.2020, 12:24
'NÜKLEER SANTRALDEN YAYILAN İLE MUZDAN ALINAN RADYASYON AYNI'

 Nükleer Enerji Mühendisi Can Turgut, Türkiye’de olduğu gibi tüm dünyada giderek artan enerji ihtiyacına temiz, güvenli ve kesintisiz çözümün nükleer enerji olduğunu vurgulayarak, "Bir senede nükleer santralden alınan toplam doz, hava yoluyla seyahatlerde 6 saatlik bir uçuştan alınan doza ya da yıl içinde her gün yenilen bir muzdan alınan toplam doza eşdeğerdir” dedi.
Rusya, ABD, AB, Hindistan, Çin, Japonya gibi ülkelerin katılımıyla Fransa’da bir araştırma merkezinde yürütülen ve dünyanın en büyük füzyon projesi olan ‘ITER Projesi’nde Reaktör Tasarım Mühendisi olarak görev yapan Dr. Can Turgut, nükleer santrallere ilişkin doğru gibi kabul edilen yaygın yanlışların ve şehir efsanelerinin düzeltilmesi gerektiğini söyledi. “İnsanlar göremediği, hissedemediği veya yeterince algılayamadığı için en büyük korkulardan birini ‘radyasyon’ oluşturuyor” diyen Turgut, nükleer santrallerin çevreye radyasyonla zarar verdiği iddiasının da tamamen yanlış olduğunu söyledi.
Türkiye’de olduğu gibi tüm dünyada giderek artan enerji ihtiyacına temiz, güvenli ve kesintisiz çözümün nükleer enerji olduğunu belirten Turgut, “Başka bir açıdan karşılaştırmak gerekirse, bir senede nükleer santralden alınan toplam doz, hava yoluyla seyahatlerde 6 saatlik bir uçuştan alınan doza ya da yıl içinde her gün yenilen bir muzdan alınan toplam doza eşdeğerdir” diye konuştu.
Patlama olasılığı var mı?
ITER Projesinde çalışan tek Türk mühendis olan Nükleer Enerji Mühendisi Dr. Can Turgut’un nükleer santrallerle ilgili yanlış kabuller konusundaki açıklamaları ise şöyle: “En sık karşımıza çıkan yanlışlardan biri ‘nükleer reaktörlerin bir nükleer bomba gibi patlama olasılığı’dır. Yakıtın yapısı, reaktör tipi ve tasarımlarından dolayı bu olasılık fiziksel olarak mümkün değildir. Bir nükleer santralin Hiroşima veya Nagazaki’ye atılan bombalar gibi patlaması mümkün değildir. Nükleer santrallerde yaşanan kazalar, bu alandaki güvenlik çalışmalarını daha da önemli kılmıştır. Fukuşima kazasından sonra da Avrupa’daki 140 reaktör sistemi bir sene süreyle stres testlerinden geçirilerek doğal afetlere karşı güvenlikleri sınanmıştır.”
Nükleer atıklar ne olacak?
Nükleer atıklarla ilgili de açıklamalarda bulunan Turgut, "Günümüzde uygulanan yöntem, nükleer atıkların önce uzun bir süre havuzlarda muhafaza edilmesi, radyasyon seviyeleri düştükten sonra da kuru olarak depolanması yönündedir. Bir hafif su reaktöründen 50 sene boyunca çıkan atıklar, bir futbol sahası genişliğindeki alanda rahatlıkla saklanabildiği için şimdiye kadar büyük bir problem teşkil etmemiştir. Kullanılmış yakıt elemanları içinde hala enerji üretebilecek miktarda uranyum ve plütonyum maddeleri bulunmaktadır. Bunların kalan kısmını hızlı ve yeni nesil reaktörlerde tekrar kullanma imkanı vardır. Nükleer reaktörden çıkan atıkların büyük çoğunluğu, 300 yıldan az yarı ömre sahiptir. Sanılanın aksine 10 bin yıl gibi uzun yarı ömre sahip elementlerin oranı yanmış yakıt içinde yüzde 1 civarındadır. Bu atıklar, hiçbir şekilde doğaya gizlice ya da alenen salınmaz. Bu konu en sıkı kurallarla düzenlenmiş alanlardan biridir. Günümüzde atıkların miktarının azaltılması ve radyoaktivite ömürlerinin kısaltılması ile ilgili birçok bilimsel çalışma sürdürülmektedir. İleride yeniden kullanılabilme imkânı olan reaktör atıklarının toprağa gömülmesi ekonomik açıdan dezavantajlı olmaktadır. Yeni yöntemlerin geliştirilmesi ve yeni nesil reaktörlerin devreye girmesi nükleer atık problemini epeyce rahatlatacaktır” ifadelerini kullandı.
Radyasyon çevreye zarar veriyor mu?
Nükleer santrallerin çevreye radyasyonla zarar verdiği iddialarının da tamamen yanlış olduğunu vurgulayan Turgut, "Nükleer enerji hem termik ve hidrolik hem de güneş ve rüzgâr enerjisine kıyasla oldukça çevre dostudur. Nükleer santrallerden insan sağlığına zarar verecek dozun çok altında, çok sınırlı bir radyasyon yayılmaktadır. Yıllık doz oranı açısından bakıldığında, sene içinde doğadan alınan radyasyonun yalnızca yüzde 0,05’i nükleer santrallerden gelmektedir. Buna karşılık kömür santrallerinden bir senede alınan radyasyon dozu, bu değerin 100 katıdır. Nükleer santraller, işletme sırasında meydana gelebilecek her türlü anormal durumlarda bile radyasyonun, dış koruma kabının içinde kalacağı şekilde tasarlanır ve işletilirler. Ayrıca barajlar, rüzgâr türbinleri ve güneş panelleri gibi büyük arazilere de ihtiyaç duymazlar. Normal çalışma şartlarında, nükleer santraller diğer elektrik santrallerine göre çok daha çevre dostu ve temiz bir enerji kaynağıdır” şeklinde konuştu.
Nükleer santraller kapanıyor mu?
Nükleer santrallerini kapatma kararı veren Almanya'nın bu konuda örnek gösterildiğini hatırlatana Turgut, şöyle devam etti; "Ancak, 2023’te nükleer santrallerinin tümü devreden çıktığında, bunların ürettikleri enerjiyi yenilenebilir enerji kaynaklarının karşılayamayacağı, özellikle endüstrinin gerek duyduğu enerjinin yine fosil yakıtlı santrallerden karşılanabileceği tartışılıyor. İleride oluşacak enerji açığının büyük bölümünün Fransa gibi ülkelerdeki nükleer santrallerden gelen elektriğin bağlı olduğu AB şebekesinden sağlanabileceği ama bunun da bir garantisinin olmadığı ise başka bir tartışma konusu. Açıkçası bu ülkenin enerji krizini, ülkedeki kömür santralleri nedeniyle oluşan hava kirliliği sorununu ve iklim değişikliği hedefini nasıl çözeceği herkes için merak konusu. Almanya’nın bu kararının çevrecilerin baskısı sonucu oluşan popülist bir politika olduğunu ve zamanla yapılan hatanın anlaşılarak tekrar değiştirileceğini düşünüyorum. Dünyada, çalışma ömrü dolduğu için veya başka sebeplerle kapatılan birçok santralin yerine yenileri inşa ediliyor. Dünya Nükleer Derneği(WNA) verilerine göre, 1998-2018 yılları arasında kapatılan 89 reaktöre karşılık 98 adet yeni reaktör devreye girmiştir. Nükleer yakıt raporunun 2019 yılı baskısında, 2040 yılına kadar 154 reaktörün kapatılacağı ve buna karşılık 289 reaktörün işletime açılacağı öngörülüyor. Bugün çalışan reaktör sistemlerinin geliştirilmişi olan 3, 3+ gibi evrimsel tasarımlar ve nükleer atık gibi alanlarda birçok çalışma halen devam etmektedir. Ayrıca, dünyada nükleer teknolojisi gelişmiş 13 ülkenin katılımıyla devrimsel tasarımlı gelecek nesil reaktörler üzerinde de çok büyük yatırımlar yapılarak, yoğun araştırmalar gerçekleştirilmektedir. Bütün bunlar nükleer enerjiden vazgeçilmediğinin en önemli kanıtlarıdır."
Şu an 30 ülkede 447 reaktörün aktif olarak faaliyet gösterdiğini ve dünya elektriğinin yüzde 10’unun bu reaktörlerden sağlandığını vurgulayan Turgut, "52 reaktör inşaat halindedir. Yenileri de plânlanmaya devam ediyor. İklim değişikliğinin dünya geleceği için krize dönüşmesi sebebiyle son dönemlerde düşük karbon salınım özelliği ile nükleer enerji özellikle Çin, Rusya, Hindistan, ABD gibi birçok ülkede öne çıkıyor. Türkiye’nin, Rosatom tarafından kurulacak 3+ nesil, aktif ve pasif güvenlik sistemlerinin birarada olduğu ve her türlü dış etkenlere karşı geliştirilen güvenlik sistemlerinin yer aldığı bir tasarıma sahip Akkuyu Nükleer Enerji Santrali’ne de planlanan diğer santrallere de ihtiyacı olduğu gerçeğini kabul etmemiz gerekiyor" dedi.
Bilgi eksikliği yanlış kabul sebebi mi?
“Belki hiç enerji üretmezsek çevreye hiç zarar vermeyiz ama diğer yandan bugünkü birçok konforumuzdan vazgeçmek zorunda kalırız ve sanayi, teknoloji, sağlık, üretim gibi birçok alanda gelişim sağlayamayız" diyen Turgut, "Enerjide optimal bir dengenin kurulması, maliyet faktörü de göz önünde tutularak çeşitli enerji kaynaklarının beraber ya da ardışık kullanımı ile doğaya en az zarar verecek, en uygun çözümün oluşturulması temel amaçtır. Bu çözüm yolunda ise herhangi bir enerji kaynağının tamamen yasaklanması ya da yok edilmesi söz konusu olamaz. Önemli olan bu kaynakların güvenliklerinin en üst, çevreye olan olumsuz etkilerinin ise en alt seviyede tutulmasıdır. Özetle, sadece nükleer konularda değil, diğer tüm alanlarda da okuduklarımıza ya da duyduklarımıza körü körüne inanmak yerine araştırmayı, bilgiler arası mantık yürütmeyi ve işin özünü anlamayı seçmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
31°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 05 Ağustos 2020
İmsak 04:11
Güneş 05:44
Öğle 12:53
İkindi 16:39
Akşam 19:52
Yatsı 21:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurum BB 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25
sanalbasin.com üyesidir